Bill of Lading là gì? Tìm hiểu chi tiết về Vận đơn đường biển

Trong thế giới vận tải biển và thương mại quốc tế, Bill of Lading (B/L) hay còn gọi là vận đơn đường biển đóng vai trò như một "tấm hộ chiếu" quan trọng cho hàng hóa. Nó không chỉ là một chứng từ vận chuyển đơn thuần mà còn mang nhiều ý nghĩa pháp lý và thương mại then chốt. Với bài viết này, Sàn giao dịch logistics Phaata sẽ giúp bạn hiểu rõ Bill of Lading là gì, các loại vận đơn, chức năng, nội dung, quy trình phát hành và tầm quan trọng của nó trong hoạt động logistics.

Mục lục

1. Bill of Lading là gì?

2. Chức năng của Bill of Lading

3. Các loại Bill of Lading

4. Thông tin cần có trên Bill of Lading

5. Thông tin cần có trên Bill of Lading

6. Câu hỏi thường gặp về Bill of Lading

7. Kết luận

1. Bill of Lading là gì?

Bill of Lading là một chứng từ do hãng tàu hoặc đại lý của hãng tàu phát hành cho người gửi hàng (shipper), xác nhận việc nhận hàng để vận chuyển bằng đường biển đến một cảng đích cụ thể. Vận đơn này đóng vai trò như một hợp đồng vận chuyển, chứng từ sở hữu hàng hóa và biên lai nhận hàng.
Nói cách khác, Bill of Lading là một tài liệu đa chức năng, vừa ràng buộc pháp lý giữa các bên tham gia vận chuyển, vừa là công cụ quan trọng để kiểm soát và theo dõi hàng hóa trong suốt hành trình.

Mẫu vận đơn đích danh (Straight Bill of Lading)

2. Chức năng của Bill of Lading

Bill of Lading có ba chức năng chính:

1. Hợp đồng vận chuyển: Bill of Lading là bằng chứng về hợp đồng vận chuyển hàng hóa giữa người gửi hàng và hãng tàu. Nó quy định các điều khoản và điều kiện vận chuyển, bao gồm trách nhiệm của hãng tàu trong việc vận chuyển hàng hóa an toàn và giao hàng đúng thời hạn.
2. Chứng từ sở hữu hàng hóa: Bill of Lading đại diện cho quyền sở hữu hàng hóa. Người nào nắm giữ vận đơn gốc có quyền yêu cầu hãng tàu giao hàng tại cảng đích. Điều này đặc biệt quan trọng trong các giao dịch thương mại quốc tế, nơi mà việc chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa thường diễn ra trước khi hàng hóa về đến tay người mua.
3. Biên lai nhận hàng: Bill of Lading xác nhận rằng hãng tàu đã nhận hàng từ người gửi hàng trong tình trạng tốt (trừ khi có ghi chú về hư hỏng hoặc thiếu sót trên vận đơn). Đây là bằng chứng quan trọng để người gửi hàng yêu cầu bồi thường nếu hàng hóa bị hư hỏng hoặc mất mát trong quá trình vận chuyển.

3. Các loại Bill of Lading

Bill of Lading có nhiều loại khác nhau, tùy thuộc vào tính chất và điều kiện vận chuyển. Một số loại vận đơn phổ biến bao gồm:

• Vận đơn gốc (Original B/L): Đây là loại vận đơn có giá trị pháp lý cao nhất, thường được phát hành thành 3 bản gốc, mỗi bản có giá trị như nhau. Người nhận hàng cần xuất trình ít nhất một bản gốc để nhận hàng tại cảng đích.
• Vận đơn điện tử (Electronic B/L, e-B/L): Đây là phiên bản điện tử của vận đơn gốc, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí so với vận đơn giấy truyền thống. Tuy nhiên, việc sử dụng e-B/L cần có sự đồng thuận của tất cả các bên liên quan và tuân thủ các quy định pháp lý.
• Vận đơn đích danh (Straight B/L): Trong loại vận đơn này, tên người nhận hàng được chỉ định rõ ràng, và hàng hóa chỉ được giao cho người đó.
• Vận đơn lệnh (Order B/L): Tên người nhận hàng không được chỉ định trên vận đơn, mà chỉ ghi là "To Order" hoặc "To Order of...". Hàng hóa sẽ được giao cho người nào nắm giữ vận đơn gốc và được người gửi hàng ủy quyền bằng cách ký hậu (endorsement).
• Vận đơn nhận hàng đã xếp lên tàu (Shipped on Board B/L): Xác nhận rằng hàng hóa đã được xếp lên tàu và sẵn sàng để vận chuyển.
• Vận đơn nhận hàng để giao sau (Received for Shipment B/L): Xác nhận rằng hãng tàu đã nhận hàng từ người gửi hàng nhưng chưa xếp lên tàu.

4. Thông tin cần có trên Bill of Lading

Một Bill of Lading đầy đủ và hợp lệ cần có các thông tin sau:

• Thông tin về các bên liên quan:
  • Tên và địa chỉ của người gửi hàng (Shipper)
  • Tên và địa chỉ của người nhận hàng (Consignee)
  • Tên và địa chỉ của người được thông báo (Notify Party) - nếu có
• Thông tin về hàng hóa:
  • Mô tả hàng hóa (Description of goods): Tên hàng, chủng loại, quy cách, số lượng, trọng lượng, thể tích, ký mã hiệu.
  • Số lượng hàng hóa (Number of packages or containers)
  • Trọng lượng hàng hóa (Gross weight)
  • Thể tích hàng hóa (Measurement)
• Thông tin về điều kiện vận chuyển:
  • Cảng xếp hàng (Port of Loading)
  • Cảng dỡ hàng (Port of Discharge)
  • Tên tàu và số chuyến
  • Ngày tàu chạy (Sailing date)
  • Điều kiện giao hàng (Incoterms): Quy định trách nhiệm và chi phí của người mua và người bán trong quá trình vận chuyển.
  • Cước phí vận chuyển (Freight)
  • Thông tin về bảo hiểm hàng hải (nếu có)
• Chữ ký và con dấu:
  • Chữ ký của người vận chuyển hoặc đại lý của họ
  • Con dấu của hãng tàu (nếu có)

5. Quy trình phát hành Bill of Lading

Quy trình phát hành Bill of Lading thường bao gồm các bước sau:

• Người gửi hàng giao hàng cho hãng tàu: Người gửi hàng sẽ mang hàng hóa đến cảng hoặc kho của hãng tàu để giao hàng.
• Hãng tàu kiểm tra hàng hóa và lập vận đơn: Hãng tàu sẽ kiểm tra hàng hóa, đối chiếu với thông tin trên booking và các chứng từ khác, sau đó lập Bill of Lading.
• Hãng tàu giao vận đơn cho người gửi hàng: Hãng tàu sẽ giao Bill of Lading gốc hoặc bản sao cho người gửi hàng, tùy thuộc vào loại vận đơn và thỏa thuận giữa các bên.
• Người gửi hàng gửi vận đơn cho người nhận hàng: Người gửi hàng sẽ gửi Bill of Lading cho người nhận hàng thông qua ngân hàng (trong trường hợp thanh toán L/C) hoặc trực tiếp.
• Người nhận hàng xuất trình vận đơn để nhận hàng: Khi tàu đến cảng đích, người nhận hàng sẽ xuất trình Bill of Lading gốc (hoặc các chứng từ khác theo thỏa thuận) để nhận hàng từ hãng tàu.

6. Câu hỏi thường gặp về Bill of Lading

Sự khác biệt giữa vận đơn gốc và vận đơn điện tử là gì?

• Vận đơn gốc là một chứng từ giấy tờ vật lý, có chữ ký và con dấu của hãng tàu.
• Vận đơn điện tử là một phiên bản điện tử của vận đơn gốc, được lưu trữ và truyền tải trên hệ thống điện tử.

Khi nào nên sử dụng vận đơn đích danh và vận đơn lệnh?

• Vận đơn đích danh thường được sử dụng khi người gửi hàng và người nhận hàng có mối quan hệ tin cậy, không cần chuyển nhượng quyền sở hữu hàng hóa.
• Vận đơn lệnh được sử dụng khi người gửi hàng muốn kiểm soát việc giao hàng, chỉ giao hàng cho người có vận đơn gốc hoặc người được ủy quyền bằng văn bản.

Làm thế nào để chuyển nhượng vận đơn?

• Vận đơn đích danh không thể chuyển nhượng.
• Vận đơn lệnh có thể chuyển nhượng bằng cách ký hậu (endorsement) vào mặt sau của vận đơn.

Điều gì xảy ra nếu vận đơn bị mất hoặc hư hỏng?

• Nếu vận đơn bị mất hoặc hư hỏng, người gửi hàng hoặc người nhận hàng cần liên hệ ngay với hãng tàu để được hỗ trợ. Trong một số trường hợp, có thể cần phải làm thủ tục xin cấp lại vận đơn hoặc cung cấp bảo lãnh để nhận hàng.

7. Kết luận

Bill of Lading là một chứng từ quan trọng trong vận tải biển và xuất nhập khẩu, có vai trò như hợp đồng vận chuyển, chứng từ sở hữu hàng hóa và biên lai nhận hàng. Hiểu rõ về Bill of Lading và các quy định liên quan sẽ giúp bạn thực hiện các giao dịch vận chuyển hàng hóa một cách thuận lợi và an toàn, đồng thời bảo vệ quyền lợi của mình trong trường hợp xảy ra tranh chấp.

Nếu bạn cần tìm kiếm các công ty logistics uy tín trên thị trường để tư vấn hỗ trợ; hoặc có bất kỳ yêu cầu nào về dịch vụ vận chuyển/ logistics, hãy gửi yêu cầu báo giá lên Sàn logistics Phaata tại đây. Bạn sẽ nhận được nhiều chào giá và tư vấn từ nhiều công ty logistics trên thị trường để có lựa chọn tốt nhất cho mình.

Hy vọng bài viết này, Sàn logistics Phaata đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích về Bill of Lading. 

Phaata chúc bạn thành công!

Nguồn: Phaata.com - Sàn giao dịch logistics quốc tế đầu tiên Việt Nam

► Tìm Cước vận chuyển & Dịch vụ logistics tốt hơn!